ΕΛ/ΛΑΚ | creativecommons.gr |
freedom

Τα «σκοτεινά κοινά»: η Wikipedia και ο νέος κύκλος γνώσης της Τεχνητής Νοημοσύνης

Για είκοσι πέντε χρόνια, η Wikipedia λειτούργησε με βάση έναν άτυπο αλλά εξαιρετικά αποδοτικό κύκλο: εθελοντές γράφουν άρθρα, οι μηχανές αναζήτησης τα αναδεικνύουν, οι αναγνώστες φτάνουν στη Wikipedia, ένα μικρό ποσοστό τους γίνεται συντάκτες ή δωρητές, και ο κύκλος επαναλαμβάνεται. Η νέα μελέτη του Open Future και της Wikimedia CH υποστηρίζει ότι αυτός ο κύκλος ...

Περισσότερα...

Lexica: όταν η λεξικογραφία του Wikidata χωράει σε μια οθόνη κινητού

Το Wikidata το ξέρουμε κυρίως ως τη μεγάλη, πολύγλωσση βάση δομημένης γνώσης που τροφοδοτεί τη Wikipedia: εκατομμύρια οντότητες με αναγνωριστικά τύπου Q…, καθεμιά από τις οποίες περιγράφει ένα πράγμα ή μια έννοια του κόσμου. Πολύ λιγότερο γνωστό είναι ότι, από το 2018, το Wikidata καταγράφει και κάτι εντελώς διαφορετικό: τις ίδιες τις λέξεις.Πρόκειται για τα ...

Περισσότερα...

Πώς κρατάμε το Διαδίκτυο ανθρώπινο με άδειες Creative Commons

Από το «δωρεάν περιεχόμενο» στα ψηφιακά κοινάΚάθε μέρα χρησιμοποιούμε εικόνες, κείμενα, μουσική, εκπαιδευτικό υλικό, επιστημονικά δεδομένα και έργα πολιτισμού που βρίσκουμε στο Διαδίκτυο. Η ευκολία της αντιγραφής δημιουργεί συχνά την εντύπωση ότι ό,τι βρίσκεται online είναι και ελεύθερο προς χρήση. Δεν είναι έτσι. Πίσω από κάθε φωτογραφία, άρθρο, διάγραμμα ή ψηφιοποιημένο έργο υπάρχει ένας δημιουργός, ...

Περισσότερα...

Medieval City of Rhodes, Dodecanese
Photographer: Aneza Palaiou

Οι διακοπές σου ως κοινό αγαθό

Στο κινητό σου μπορεί να υπάρχουν τετρακόσιες φωτογραφίες από τον Αύγουστο. Ένα ενετικό κάστρο, ένα ξωκκλήσι σε ακρωτήρι, μια πλατεία με πλατάνι, το λιμάνι ενός νησιού στο ηλιοβασίλεμα. Θα δουν το φως πέντε από αυτές, σε ένα post στα social media, και οι υπόλοιπες θα μείνουν εκεί μέχρι να γεμίσει ο αποθηκευτικός χώρος.Στο μεταξύ, ...

Περισσότερα...

Θέλεις να συμβάλεις στη Βικιπαίδεια; Δεν χρειάζεται να ξεκινήσεις μόνος

Η Βικιπαίδεια είναι ίσως το πιο επιτυχημένο παγκόσμιο εγχείρημα συνεργατικής παραγωγής ελεύθερης γνώσης. Το σημαντικότερο χαρακτηριστικό της δεν είναι όμως μόνο ότι οποιοσδήποτε μπορεί να διορθώσει ή να εμπλουτίσει ένα λήμμα. Είναι ότι πίσω από τα εκατομμύρια λήμματα υπάρχει μια διεθνής κοινότητα εθελοντών που συζητά, ελέγχει πηγές, επιλύει διαφωνίες, διορθώνει λάθη και βοηθά τους νέους ...

Περισσότερα...

Από τα German Commons στα Greek Commons

Γιατί η ελληνική γλώσσα χρειάζεται μια εθνική και ευρωπαϊκή ανοικτή υποδομή δεδομένων Η εκπαίδευση μεγάλων γλωσσικών μοντέλων βασίζεται σε τεράστιους όγκους κειμένου, όμως η ποσότητα χωρίς καθαρή αδειοδότηση και τεκμηριωμένη προέλευση δημιουργεί νομική αβεβαιότητα, περιορισμένη επαναχρησιμοποίηση και χαμηλή επιστημονική αξιοπιστία. Το German Commons αποτελεί σημείο καμπής: 154,56 δισ. tokens, 41 πηγές, επτά θεματικοί τομείς, με … Read more

25 Χρόνια Βικιπαίδεια

Στις, 15 Ιανουαρίου 2026, η Βικιπαίδεια γιόρτασε την 25η επέτειό της. Πριν από ένα τέταρτο του αιώνα, το 2001, οι Jimmy Wales και Larry Sanger ξεκίνησαν ένα πρωτοποριακό εγχείρημα που θα άλλαζε για πάντα τον τρόπο με τον οποίο η ανθρωπότητα προσεγγίζει και μοιράζεται τη γνώση. Αυτό που ξεκίνησε ως ένα φιλόδοξο όραμα – μια … Read more

Κλειδώνοντας την Ιστορία: Γιατί η 70ετής προστασία των απλών φωτογραφιών είναι λάθος

Η Ιταλία υιοθέτησε πρόσφατα μια νομοθετική τροποποίηση που επεκτείνει τη διάρκεια των αποκλειστικών δικαιωμάτων για τις λεγόμενες «απλές» (μη δημιουργικές) φωτογραφίες από 20 σε 70 έτη. Πρόκειται για μια δραστική αλλαγή, η οποία –ελλείψει διορθωτικών παρεμβάσεων– απειλεί να προκαλέσει σοβαρή ζημιά στην πρόσβαση στην πολιτιστική κληρονομιά και στο κοινό κτήμα. Η διττή φύση της φωτογραφίας … Read more

Επιστημολογικές διαφορές ανάμεσα στην ανθρώπινη και την τεχνητή νοημοσύνη

Όταν η γλωσσική ευφράδεια υποκαθιστά την κρίση και γιατί αυτό είναι πολιτικό ζήτημα Η ραγδαία διάδοση των μεγάλων γλωσσικών μοντέλων (LLMs) έχει δημιουργήσει την εντύπωση ότι βρισκόμαστε μπροστά σε μηχανές που “σκέφτονται”. Η εντύπωση αυτή δεν προκύπτει επειδή τα συστήματα αυτά κατανοούν τον κόσμο, αλλά επειδή παράγουν κείμενο που μοιάζει με ανθρώπινη κρίση. Το πρόσφατο … Read more